ТАНИЛЦУУЛГА

ÐÝÍ×ÈÍËÕ¯ÌÁÝ ÑÓÌÛÍ ÒÎÂ× ÒÀÍÈËÖÓÓËÃÀ

              1921 îíä õóðàëäñàí Óëñûí àíõäóãààð Èõ õóðëûí øèéäâýðèéí äàãóó Çàñãèéí ãàçðûí 1923 îíû 7 ñàðûí 8-íû ºäðèéí 25 äóãààð õóðëààñ Èõ øàâèéí íóòãèéí çàõèðãààíû ä¿ðìèéã áàòëàæ, 1925.09.03-íû ºäðèéí Çàñãèéí ãàçðûí øèéäâýðýýð  Áîãäûí øàâèéã õàëæ Ǻºëºíãèéí õ¿ðýýíä òºâëºð¿¿ëñýí Äýëãýð Èõ óóëûí õîøóóã áàéãóóëæýý. Õîøóóíû õàðüÿàíä Õîíèí-ªíäºð, Ðýí÷èíëõ¿ìáý, Òîñîí Ñ¿ìáýð, Öàöàò, Íàìíàí ãýñýí 5 ñóì áàãòàõ áºãººä 1929 îíä Õºâñãºë äàëàéí õîøóóòàé íýãòãýñíýýð Õºâñãºë äàëàé Á¿ðýí õààí óóëûí õîøóó áîëæ ºðãºñºí Öýöýðëýã ìàíäàë àéìãèéí õàðüÿàíä çàõèðàãäàæ 10 ñóìòàé òîìîîõîí õîøóóíä Ðýí÷èíëõ¿ìáý á¿õýëäýý áàãòàæ áàéëàà.

1931.11.07-íû ºäðèéí ÁÍÌÀÓ-ûí Áàãà õóðëûí 6 äóãààð õóðàëäààíààð Õºâñãºë àéìãèéã 25 ñóìòàé áàéãóóëæ Çàñàã çàõèðãààíû ººð÷ëºëò õèéæ 1925 îíä áàéãóóëàãäñàí 5 ñóìûã íýãòãýí îäîîãèéí Ðýí÷èíëõ¿ìáý ñóìûã áàéãóóëæýý.

Ìîíãîëûí Øâåéöàðü õýìýýí àëäàðøñàí Õºâñãºë íóòãèéí òºäèéã¿é Ìîíãîëûí õîéìîð áîëñîí ¿çýñãýëýíò ñàéõàí íü á¿ðäñýí ¿ëãýðèéí îðîí ìýò òàíñàã, îíãîí äàðõàí áàéãàëüòàé, 50 ãàðóé ãîë ìºðºí, 300 ãàðóé íóóð öººðºìòýé, 844834 õ.ä.êì íóòàãòàé, 1328 ºðõ, 4748 õ¿í àìòàé, çàñàã çàõèðãààíû àíõàí øàòíû íýãæ 6 áàãòàé, 132.0 ìÿíãàí òîëãîé ìàë ñ¿ðýãòýé, ºíºð áàÿí, ºðãºí äýëãýð ñóì áîë ÐÝÍ×ÈÍËÕ¯ÌÁÝ ìºí.

ÕÎÉÌÎÐ ÍÓÒÃÈÉÍ ¯¯Ä – Ðýí÷èíëõ¿ìáý ñóì íü óëñûí íèéñëýëýýñ 998 êì, àéìãèéí òºâººñ 265 êì, àÿëàë æóóë÷ëàëûí á¿ñ íóòãèéí òºâ Õàòãàëààñ Õºâñãºë äàëàéí ýðãýýð Æèãëýãèéí äàâààãààð äàâàõàä 130 êì àëñëàãäñàí áàéãàëèéí àÿëàë æóóë÷ëàëûí ãîë á¿ñ íóòãèéí íýã áºãººä Äàðõàäûí õîòãîðò çîð÷èõ ãîë çàìûí ¿¿ä íü Àëäàðò ªë, Òîîìûí äàâàà áèëýý.

ÓÓË ÓÑ, ÃÎË ÌªÐªÍ – Äàðõàäûí õîòãîð íü àëäàðò Ñî¸íû íóðóóíû ñàëáàð óóëñ Õîðüäîë Ñàðüäàã, Ç¿¿í Ñî¸íû íóðóó, Àãàÿ, Æóìàðëàã, Ðýí÷èíëõ¿ìáý, Õ¿íõýð òàéãà çýðýã ºíäºð íóðóóä, Æèãëýã, Õîðüäîë, Õóøò ªë, Æàð, Óòðàãà çýðýã äàâààíóóä, Äýýä Öàãààííóóð, Äîîä Öàãààííóóð, Òàðãàí, Ä¿¿ðýí, Îíãîí, Öîéöîí, Áóðãààñò, Öàãààí ìîðüò, Öýöýãò çýðýã 320 ãàðóé íóóð öººðºì, Øèøãýä, Õºã, Èâýä, Õîäîí, Àðñàé, Øàðãà, Óñàð, Òýíãèñ, Õîãîðîã, Æàð, Çóñëàí, Æàðãàíò çýðýã 50 ãàðóé ãîë ìºðºí, Õàð óñ, Óòðàãà, Áîîì, Äýýä Öàãààííóóð, Ñàðèã, Ýìò, Áººðºã çýðýã àðèóí òàíñàã, àíàãààõ óâèäàñòàé ðàøààí óñíóóä, Æèãëýã, Îíãîí, Öàöàò, Õàðìàé, Õîãîðîã çýðýã îíãîí ø¿òýýí îâîî òàõèëãàòàé óóë óñíû îðîí, ¿ëýìæèéí òàíñàã, ¿ëãýðèéí îðîí Ìîíãîëûí õîéìîð íóòàã.

ÀÍ ÀÌÜÒÀÍ, ÝÐÄÝÍÝÑ ÁÀßËÀà – Âàíñýìáýð¿¿, õîíèí àðö, Ñèáèðèéí æîäîî, äàëü ñóðíàã çýðýã 67 îâãèéí 260-ààä òºðëèéí 700 ãàðóé ºâñ óðãàìàëòàé. Õóí ãàëóó, íóãàñ, àíãèð, òîîäîã, òîãîðóó, òàñ , á¿ðãýä çýðýã 240 ç¿éëèéí øóâóóä, áóãà, ÷îíî, àðãàëü, ÿíãèð, èðâýñ, øèë¿¿ñ, ñóóñàð, áóëãà, áààâãàé çýðýã 40 ç¿éëèéí àðààòàí àìüòàäòàé, Äàðõàäûí öàãààí çàãàñ, òóë, õàäèð, çýâýã çýðýã 10 ãàðóé òºðëèéí çàãàñ æàðààõàéí àðâèí èõ íººöòýé, àëò, çýñ, õàø, ôîñôîðèò, õºíãºí öàãààí, ãàíòèã çýðãèéí ýðäýíýñèéí îðîí Ðýí÷èíëõ¿ìáý ñóì íóòãèéíõàà 740 ãà 47 ãàçðûã îðîí íóòãèéí òóñãàé õàìãààëàëòàíä àâëàà. Áàéãàëü îð÷íîî õàìãààëàõ ìàë÷äûí 8 íºõºðëºëä 700 øàõàì ìàë÷èä õàìðàãäëàà. ÓÈÕ-ûí 2011 îíû 18 äóãààð òîãòîîëîîð Òýíãèñ-Øèøãýäèéí àé ñàâ ãàçðûã áàéãàëèéí öîãöîëáîðò ãàçðûí àíãèëàëä îðóóëëàà.

Õ¯Í ÀÌ, دÒËÝà – 20 îð÷èì ìÿíãàí Äàðõàä ÿñòàí áèé ãýñýí ñóäàëãàà áàéäàã áîë Ðýí÷èíëõ¿ìáý ñóìûí õ¿í àìûí 90 ãàðóé õóâü íü Äàðõàä ÿñòàí áºãººä 33 îâîã á¿ðòãýãäñýíèé îëîíõ íü õóóëàð, øàðíóóä, äàðõàä, õààñóóä

 áèëýý. Äàðõàäóóä õ¿é íýãäëèéí ¿åýñ ¿¿ññýí Ẻãèéí øàøèíòàé àðä ò¿ìýí. Õàñ, Õàæ Äàìäèí, ßíæãàé çýðýã àëäàðòàé çàéðàíãóóä, Áàõëààí, Àìààæèé, Õîðîë, Öýâýýíæèé, Áàëæèð, Íàäìèä çýðýã àëäàðò óäãàäóóäûí óäàì äàìæñàí çàëóó Ẻ çàéðàí, óäãàí íàð Ẻãèéí øàøèí ø¿òëýã, îíãîä þóãààí òàõèæ ø¿òýí áèøèð÷ óóë óñ, áàÿí õàíãàéãàà àðãàäàæ áàéãàëü äýëõèé, Õàòàí äàëàé ýýæ, Õààí èõ Õîðüäîë ñàðüäàãàà õàéðëàí õàìãààëæ èðñýí çîí îëîí Ðýí÷èíëõ¿ìáý÷¿¿ä.

ÌÀË ÕªÐªÍê – Òóñ ñóì 132.0 ìÿíãàí òîëãîé ìàëòàé áºãººä øèëäýã îìãèéí øèëìýë ¿¿ëäðèéí ìàë ñ¿ðãýýðýý á¿ñ íóòàãòàà çîõèöñîí áàéãàëèéí õàòóó øèð¿¿í íºõöëèéã äàâàí òóóëàõ ÷àäâàð, òýñâýð õàòóóæëààð ãîéä áàõèì òîì áèåòýé, óíàëãà ýäýëãýý ñàéòàé Äàðõàäûí öàãààí àäóó 1080 áàéíà.

Õîãîðîã, Øàðãûí íóòãààð ãîëëîí íóòàãëàõ ìàõ, ñ¿¿íèé ÷èãëýëèéí ãîëäóó óëààí, ÿãààí, àëàã ç¿ñòýé ëàãñ òîì áèåòýé Õîãîðîãûí ìîíãîë ¿õýð 4582 òîëãîé áàéíà.

Õîðîî, Õîäîí, Àðñàéãààð ãîëëîí íóòàãëàäàã áèå òîìòîé, ñ¿¿ ºòãºí òîñîðõîã ÷àíàð ñàéòàé ºíäºð óóëûí á¿ñèéí Õîðîîãèéí áîð ñàðëàã 6500 òîëãîé áàéíà.

Äóãàðèã ººõºí ñ¿¿ëòýé 50240 ìÿíãàí òîëãîé Äàðõàäûí óóöàí ñ¿¿ëò õîíèîðîî áàõàðõñàí Ìîíãîë óëñûí “Àëòàí òóãàëûí ýçýí” Ìîíãîë óëñûí ñàéí ìàë÷èí Æ.Õ¿¿æèé, Àéìãèéí ñàéí ìàë÷èí Õ.Áîëä, ×.Çèíàìÿäàð, Ø.Ìÿäàð, Ä.Áóÿíäàé íàðûí àëäàðò ìàë÷èäòàé àæèëñàã  àðä ò¿ìýí.

ÒªÐÈÉÍ ¯ÉË×ÈËÃÝÝ, ÎÐÎÍ ÍÓÒÃÈÉÍ ÕªÃÆÈË –Сумын ЗДТГ нь 2015 оныг “Төрийн албаны ил тод, шударга шуурхай байдлыг хангах жил” болгон ажиллаж, сум орон нутгийн өмнө тавигдаж байгаа үндсэн зорилтыг хангаж биелүүлэхийн тулд Монгол улсын Засгийн газрын ба аймаг, сумын Засаг даргын 2013-2016 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр, аймгийн Засаг даргаас сумын Засаг даргатай 2015 онд байгуулсан бүтээгдэхүүн нийлүүлэх гэрээ зэргийг үндэслэн сумын ЗДТГ-ын ажлын төлөвлөгөөг боловсруулж хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгуулж ажиллаа.